DevOps негіздері

Сатаев Б.О. – т.ғ.к., ассистент профессор, Рыстығұлова В.Б. – ф.-м.ғ.к., қауымдастырылған профессор міндетін атқарушы. 1. MOOC сипаттамалары 1.1. Пәнді оқытудың мақсаты. «DevOps негіздері» пәнін оқытудың мақсаты бағдарламалық жасақтаманы әзірлеудің өмірлік циклін қысқартуға, үздіксіз интеграция мен жеткізуді қамтамасыз етуге (CI/CD), заманауи құралдарды (Git, GitHub Actions, Docker, Kubernetes, Ansible) пайдалана отырып, қосымшаларды құру, тестілеу, орналастыру және бақылау процестерін автоматтандыруға, сондай-ақ сенімді, масштабталатын және тиімді IT шешімдерін жасау үшін командалық жұмыс, инфрақұрылымды (IaC) басқару және қауіпсіздік принциптерін енгізу (DevSecOps) дағдыларын дамытуға бағытталған. 1.2. «DevOps негіздері» курсы модульдерінің оқытудың міндеттері 1-модуль. DevOps және автоматтандыру негіздеріне кіріспе. Бұл модульдің міндеттері DevOps тұжырымдамасын, оның мақсаттарын, қағидаттарын және қазіргі заманғы АКТ секторындағы рөлін кешенді түсінуді дамыту; бағдарламалық жасақтаманың өмірлік циклін және әзірлеуші және операциялық топтар арасындағы өзара әрекеттесуді түсіну; Agile, CI/CD негізгі қағидаларын және олардың DevOps тәсілімен байланысын меңгеру; негізгі автоматтандыру құралдарымен (Git, Jenkins, Docker) танысу және бағдарламалық жасақтаманы әзірлеу және орналастыру процестерінің тиімділігін арттыру үшін оларды пайдаланудағы негізгі дағдыларды дамыту. 2-модуль. Контейнерлеу және оркестрлеу. Бұл модульдің міндеттері контейнерлеу технологияларын, Docker жұмыс принциптерін, кескін құрылымын, контейнерлерді, желілерді және көлемдерді терең зерттеуді қамтамасыз ету; көп қызметті қосымшаларды орналастыруды автоматтандыру құралы ретінде Docker Compose бағдарламасын меңгеру; Kubernetes көмегімен контейнер оркестрлеуінің негізгі түсінігін дамыту; және инфрақұрылымды басқарудағы DevOps тәжірибелерін түсінуді дамыту және IT орталарының масштабталуын, ақауларға төзімділігін және қайталануын қамтамасыз ету. 3-модуль. CI/CD, мониторинг және қауіпсіздік. Бұл модульдің негізгі міндеттері – CI/CD пайплайндарын құру принциптерін игеру, тестілеуді және қолданбаларды орналастыруды автоматтандыру; жүйелердің күйін талдау және олардың сенімділігін арттыру үшін мониторинг және тіркеу құралдарын (Prometheus, Grafana, ELK) зерттеу; DevSecOps тәсілін, қауіпсіздік мәселелерін және кіруді бақылауды түсінуді дамыту; «инфрақұрылым код ретінде» ұғымын және инфрақұрылымды басқаруды автоматтандырудың негізгі құралдарын (Ansible, Terraform) игеру. 4-модуль. Кеңейтілген DevOps қолданбалары. Бұл модульдің міндеттері – DevOps-ты бұлттық орталарда (AWS, Azure, GCP) қолдануды түсінуді дамыту; тестілеуді автоматтандыру принциптерін және сапаны қамтамасыз ету процестерін DevOps құбырларына интеграциялауды меңгеру; GitOps және AIOps қоса алғанда, заманауи және перспективалы DevOps тәсілдерін талдау және енгізу дағдыларын дамыту; және DevOps эволюциясы мен оның ұйымдардың цифрлық трансформациясындағы рөлі туралы жүйелік көзқарасты дамыту. 1.3. «DevOps негіздері» пәні бойынша оқыту нәтижелері: Білім: Білім алушылар DevOps тұжырымдамасы мен принциптерін, DevOps-тың қазіргі заманғы АКТ-дағы және бағдарламалық жасақтаманың өмірлік цикліндегі рөлін түсінеді; Agile, CI/CD, контейнерлеу және оркестрлеу негіздерін түсінеді; Git, Jenkins, Docker, Docker Compose және Kubernetes мақсаттары мен архитектурасын біледі; мониторинг және тіркеу (Prometheus, Grafana, ELK), DevSecOps негіздерін, код ретіндегі инфрақұрылымды (Ansible, Terraform), сондай-ақ DevOps-ты бұлттық платформаларда қолдануды және DevOps-тың заманауи даму үрдістерін түсінеді. Істей алады: Білім алушылар бағдарламалық жасақтаманың өмірлік циклін талдай алады және әзірлеу және операциялық топтар арасында ынтымақтастық орната алады; нұсқаны басқаруды және құрастыру мен орналастыруды автоматтандыру құралдарын қолдана алады; Docker кескіндері мен контейнерлерін жасай және пайдалана алады, сондай-ақ қызметтерді орналастыру үшін Docker Compose бағдарламасын конфигурациялай алады; Kubernetes-тің негізгі мүмкіндіктерін пайдалана алады; CI/CD пайплайндарын жобалай және конфигурациялай алады; мониторинг және тіркеу құралдарын қолдана алады; және IT ресурстарын басқаруды автоматтандыру үшін DevSecOps тәсілдері мен инфрақұрылымды код ретінде пайдалана алады. Дағдылар: Білім алушылар DevOps құралдарын стандартты және академиялық жобаларда қолдану бойынша практикалық дағдыларды игереді; құрастыру, тестілеу және орналастыру процестерін автоматтандыру дағдыларын; контейнерленген және бұлттық орталармен жұмыс істеу дағдыларын; жүйенің күйін бақылау және журналдарды талдау дағдыларын; негізгі қауіпсіздікті және конфигурацияны басқаруды қамтамасыз ету дағдыларын; командалық жұмыс, үздіксіз процестерді жетілдіру және жаңа DevOps тәсілдері мен технологияларына бейімделу дағдыларын меңгереді. 2. Пререквизиттер. Веб-қосымшаларды жобалау және әзірлеу 3. Постреквизиттер. IT саласындағы стартаптары 4. Академиялық кредиттер саны / MOOC ұзақтығы – 30 академиялық сағат. 5. Курстың қиындық деңгейі: орташа